Menstruatiearmoede houdt in dat je niet voldoende middelen hebt voor een veilige, gezonde en comfortabele menstruatie. Om duidelijk te maken hoe groot dat probleem is: stel je eens voor dat je geen wc-papier kunt kopen. En menstruatiearmoede is nog erger; want het bloedverlies is er tijdens een menstruatie vrijwel continu. 

Je kunt je menstruatie niet stopzetten omdat je geen geld hebt. Menstruatiearmoede is dan ook geen luxeprobleem. Menstruatieproducten behoren tot de basisbehoeften en zijn gewoon noodzakelijk. Toch kan lang niet iedereen ze kopen. 

Schaamte, ongemak en stress  

Dat heeft veel gevolgen, zoals moeten kiezen tussen het kopen van menstruatieproducten en andere basisbehoeften als eten, verwarming of elektriciteit. Het leidt tot terugkerend verzuim op school of werk, het missen van sport of andere sociale activiteiten, en gewoonweg binnen moeten blijven.

Onzekerheid, schaamte, stress, angst en isolement kunnen het gevolg zijn. Ook kan het een groot negatief effect hebben op schoolresultaten van opgroeiende scholieren, en het zelfbeeld en welzijn aantasten van eenieder die ermee te maken krijgt. En het geeft vaak extra kosten door bloedvlekken, zoals voor water, wasmiddelen of nieuwe kleding.

Gezondheidsproblemen

Als noodoplossing kunnen menstruatieproducten dan te lang achter elkaar worden gebruikt. Of er wordt naar ineffectieve en/of onveilige alternatieven uitgeweken, zoals proppen tissues of wc-papier, sokken, sponzen, oude doeken, kranten, washandjes of plastic zakken, die als vervanging voor maandverband of tampons worden gebruikt (ook inwendig). 

Dit kan leiden tot pijn, infecties, en andere gezondheidsproblemen - en daarmee uiteindelijk ook tot hogere zorgkosten. Deze gezondheidsrisico’s kunnen er vervolgens weer voor zorgen dat iemand in een vicieuze cirkel belandt, waardoor het steeds moeilijker is uit armoede te komen. 

Een eerlijke samenleving

Menstruatiearmoede is een structureel sociaal probleem, en de impact ervan is groot. Volgens onderzoek heeft 1 op de 8 ermee te maken, maar in werkelijkheid waarschijnlijk veel meer omdat het vanwege het dubbele taboe dat erop ligt (armoede en menstruatie) vaak verborgen blijft. 

Een veilige, gezonde en zoveel als mogelijk comfortabele menstruatie is een basisbehoefte, maar ook een basisrecht en een basiszorg. Menstruatiearmoede bestrijden gaat dan ook over volksgezondheid en kansengelijkheid, en over autonomie, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid. 

Het gaat om het creëren van een eerlijke samenleving waaraan iedereen volwaardig en zonder beperking kan deelnemen. Dat hebben we zelfs in het welvarende Nederland niet goed voor elkaar.